Zip, rar en rare bestandsnamen: bestanden uitwisselen tussen Mac en Windows

Iemand stuurt je een zip vanaf een Windows-pc en na het uitpakken heten de bestanden ineens Offerte_caf‚.pdf. Of je stuurt zelf een map naar een collega en die vraagt wat al die __MACOSX-mappen zijn. Bestanden uitwisselen tussen Mac en Windows gaat meestal goed, maar als het misgaat is het bijna altijd een van dezelfde tien oorzaken. Deze whitepaper hoort bij de serie Mac en de rest van de wereld, over de wrijving tussen je Mac en alles wat niet van Apple is. Ik loop de oorzaken langs en eindig met een tabel en een stappenplan.

Zip-bestanden met verminkte namen

Het zip-formaat is oud. In de oorspronkelijke specificatie staan bestandsnamen in CP437, de tekenset van de IBM-pc uit de jaren tachtig. Later kwam er een vlaggetje bij waarmee een programma kan aangeven dat de namen in UTF-8 staan. Het probleem: lang niet elk programma zet dat vlaggetje goed. Oudere Windows-software slaat namen op in de lokale codetabel van die pc (bij ons meestal CP850 of Windows-1252) zonder dat te melden. De Mac pakt het uit, gokt verkeerd, en van je é wordt een vreemd teken.

Archiefhulpprogramma, het ingebouwde uitpakprogramma van macOS, heeft geen instelling om de tekenset te kiezen. Je krijgt wat hij gokt. De oplossing is een app die dat wel kan:

• The Unarchiver (gratis, Mac App Store, nu van MacPaw). Probeert de tekenset zelf te herkennen en doet dat vaak beter dan Archiefhulpprogramma.
• Keka (gratis te downloaden op keka.io, betaald in de App Store). Wordt actief bijgehouden, de recente versies bevatten fixes voor macOS 26.
• BetterZip (betaald). Laat je eerst in een archief kijken voordat je uitpakt.

Rar, 7z en tar.gz openen

Archiefhulpprogramma kan zip en de Unix-formaten zoals .tar, .gz, .tar.gz en .bz2 uitpakken. Voor .rar en .7z heb je een extra app nodig. The Unarchiver en Keka kunnen beide, inclusief archieven die in delen zijn opgesplitst (.part1.rar, .7z.001). Zet alle delen in dezelfde map en open het eerste deel.

Andersom is het makkelijker geworden. Windows 11 kan sinds eind 2023 zelf rar, 7z en tar.gz openen, en sinds versie 24H2 ook 7z- en tar-bestanden maken via Comprimeren naar in Verkenner. Een gewone zip blijft wel de veiligste keuze als je niet weet welke Windows-versie de ontvanger heeft.

Zip met wachtwoord

Zips met een wachtwoord bestaan in twee smaken: de oude ZipCrypto-versleuteling (zwak) en AES-256 (sterk, standaard in 7-Zip en WinRAR). Archiefhulpprogramma kan AES-zips niet goed openen. Je krijgt dan een vage melding als “Kan niet uitpakken” of “Error 79”, vaak zonder dat er ooit om een wachtwoord gevraagd wordt. Dat zegt niets over je wachtwoord, het is de tool. Open zo’n bestand met Keka of The Unarchiver, die vragen netjes om het wachtwoord.

Zelf een beveiligde zip maken voor een Windows-gebruiker? Doe dat met Keka en kies AES. De ingebouwde zip-functie van Windows kan AES-zips niet openen, dus de ontvanger heeft dan 7-Zip of WinRAR nodig. Stuur het wachtwoord via een ander kanaal dan het bestand zelf.

Zips maken voor Windows-gebruikers

Met Comprimeer in de Finder maak je in twee klikken een zip. Alleen stopt macOS er een map __MACOSX in met verborgen ._-bestanden. Op een Mac zie je die niet, op Windows wel. Ze zijn onschuldig maar slordig. Hoe je ze voorkomt lees je in Verborgen Mac-bestanden op je usb-stick. Kort gezegd: maak de zip met Keka (die heeft een optie om Mac-bestanden weg te laten) of gebruik in Terminal zip -r -X archief.zip map.

Tekens die Windows niet toestaat

Op een Mac mag bijna alles in een bestandsnaam. Windows is strenger. Deze tekens zijn daar verboden:

\ / : * ? " < > |

Daarnaast mag een naam op Windows niet eindigen op een punt of een spatie, en namen als CON, PRN, AUX, NUL, COM1 en LPT1 zijn gereserveerd. Een bestand Vraag: wie betaalt?.docx is op je Mac prima, maar komt op een Windows-pc of een netwerkschijf beschadigd aan of helemaal niet.

De dubbele punt is op de Mac zelf ook een geval apart. De Finder laat je geen : typen, maar wel een /. Onder de motorkap wisselt macOS die twee om: wat jij als / ziet, staat in het bestandssysteem als :. Kopieer je dat naar een Windows-share, dan maakt macOS er een vervangend teken van dat er op Windows uitziet als een vreemd symbool. Simpelste regel: gebruik in namen die naar Windows gaan alleen letters, cijfers, spaties, streepjes, liggende streepjes en punten.

Café staat er twee keer: Unicode-normalisatie

Dit is de lastigste. Een letter als é kun je in Unicode op twee manieren opslaan: als één teken (NFC, wat Windows gebruikt) of als een e plus een los accent (NFD). Op het scherm zie je hetzelfde, maar voor een computer zijn het verschillende namen. macOS maakt bestandsnamen vaak in de NFD-vorm aan. Komen die op een Windows-share, een Synology of in OneDrive terecht, dan kan het gebeuren dat café.docx twee keer in een map staat, dat synchronisatie blijft hangen, of dat een link naar het bestand niet werkt.

Hoe vaak dit misgaat hangt sterk af van de software ertussen, en ik heb het niet voor elke combinatie met macOS Golden Gate kunnen testen. Wat in de praktijk helpt: geen accenten in bestandsnamen die gedeeld worden. Voor een Synology kun je in de SMB-instellingen kijken of er een optie voor Mac-compatibiliteit is (vfs_fruit), die vangt veel af.

Hoofdletters, lange paden en verborgen extensies

Hoofdletters. Een Mac-schijf (APFS) is standaard niet hoofdlettergevoelig, net als Windows. Factuur.pdf en factuur.pdf zijn dus hetzelfde bestand. Op een Linux-server of een hoofdlettergevoelige NAS-map kunnen ze wel naast elkaar staan, en dan gaat het mis zodra je die map naar je Mac kopieert.

Lange paden. Windows heeft van oudsher een limiet van 260 tekens voor het hele pad, inclusief alle mapnamen. Je kunt dat in Windows 11 verruimen via een register- of beleidsinstelling, maar niet elk programma doet mee en Verkenner zelf werkt er volgens Microsoft-medewerkers nog steeds niet goed mee. Een diep geneste projectmap van je Mac pakt op Windows dan niet volledig uit. Houd mapnamen kort, of zet de map dichter bij de basis voordat je zipt.

Verborgen extensies. Zowel de Finder als Verkenner verbergen standaard de extensie. Daardoor heet een bestand ineens rapport.pdf.pdf, of iemand hernoemt foto.heic naar foto.jpg en denkt dat het geconverteerd is. Zet in de Finder via Instellingen > Geavanceerd “Toon alle bestandsextensies” aan.

Mailbijlagen en snelkoppelingen

• .eml is een gewoon e-mailbericht. Dubbelklik en Mail opent het.
• .msg is het eigen formaat van Outlook voor Windows. Mail kan het niet openen. Of Outlook voor Mac het opent, verschilt per versie; lukt het niet, vraag de afzender het bericht als PDF of .eml te sturen, of gebruik een viewer uit de App Store.
• winmail.dat krijg je als een Outlook-gebruiker in “Rich Text” mailt. De echte bijlagen zitten in dat bestand verstopt. Een app als TNEF’s Enough of Winmail Dat Viewer haalt ze eruit. Beter: vraag de afzender om in HTML of platte tekst te mailen.
• .lnk is een Windows-snelkoppeling. Die wijst naar een plek op de pc van de afzender en is op je Mac waardeloos. Vraag om het bestand zelf.

Tekstbestanden en CSV

Windows eindigt regels met twee tekens (CRLF), Mac en Linux met één (LF). Oude scripts en sommige importfuncties struikelen daarover. BBEdit en Visual Studio Code zetten het met een klik om.

Bij CSV komt er voor Nederlanders iets bij. Excel op een Nederlandse Windows-pc gebruikt de puntkomma als scheidingsteken, omdat de komma al het decimaalteken is. Een CSV met komma’s opent daar als één lange kolom, en andersom. Daarnaast verwacht Excel voor Windows vaak een BOM (een onzichtbaar teken aan het begin) om te snappen dat het bestand UTF-8 is. Zonder BOM wordt é weer onleesbaar. Kies in Excel voor Mac bij Bewaar als voor CSV UTF-8; die zet de BOM erin. Het scheidingsteken hangt af van je regio-instellingen. Bij Numbers kies je bij het exporteren onder Geavanceerde opties de tekstcodering.

Snel overzicht: probleem, oorzaak, oplossing

Stappenplan

1. Installeer The Unarchiver of Keka en stel die in als standaard voor zip, rar en 7z.
2. Zet in de Finder “Toon alle bestandsextensies” aan.
3. Gaat iets naar Windows? Controleer de namen op : * ? " < > |, op een punt of spatie aan het eind en op accenten.
4. Houd het pad kort: liever Project/Offertes dan vijf mappen diep.
5. Maak de zip met Keka zonder Mac-bestanden, of met zip -r -X in Terminal.
6. Gebruik een wachtwoord? Kies AES, vertel de ontvanger dat 7-Zip nodig is en stuur het wachtwoord apart.
7. Stuur je CSV naar een Nederlandse Excel-gebruiker? Bewaar als CSV UTF-8 en check het scheidingsteken.
8. Krijg je winmail.dat of .msg? Vraag de afzender eerst om een andere vorm, pas daarna een extra app.

En met Apple?

Tussen twee Macs speelt bijna niets hiervan. AirDrop en iCloud Drive houden namen, accenten en metadata intact, en Archiefhulpprogramma pakt Finder-zips altijd goed uit. De problemen ontstaan op de grens: Windows-pc’s, NAS-apparaten, OneDrive en oude mailprogramma’s. Apple heeft Archiefhulpprogramma de afgelopen jaren nauwelijks uitgebreid, dus voor rar, 7z, AES en tekensets blijf je op macOS Golden Gate aangewezen op een extra app. Gelukkig zijn de beste gratis.

Deze whitepaper beschrijft de situatie in oktober 2026, met macOS Golden Gate en Windows 11.

Dit artikel hoort bij de serie Mac en de rest van de wereld. Daar vind je alle delen op een rij.